خانه/Home/صفحه 31

دفتر مرجع عالیقدر آقای اسدالله بیات زنجانی Latest سوالات

پرسیده شده در تاریخ : 1 مهر , 1405

بسمه تعالی محضر مبارک حضرت آیت‌الله العظمی بیات زنجانی دامت برکاته سلام علیکم احتراماً، در حال طراحی و توسعه یک نرم‌افزار مبتنی بر هوش مصنوعی هستم که هدف آن حفظ خاطرات خانوادگی و ایجاد یک بازسازی دیجیتال از اشخاص فوت‌شده برای اعضای خانواده است. با توجه به جدید بودن موضوع و اهمیت رعایت موازین شرعی، پیش از انتشار و عرضه عمومی نرم‌افزار، خواهشمند است حکم شرعی موارد زیر را بیان فرمایید تا طراحی و فعالیت نرم‌افزار مطابق موازین شرعی انجام شود. شرح عملکرد نرم‌افزار در این نرم‌افزار، کاربر می‌تواند اطلاعات مربوط به یکی از بستگان یا عزیزان فوت‌شده خود، مانند عکس‌ها، فیلم‌ها، نمونه‌های صوتی، نوشته‌ها، خاطرات و اطلاعات مربوط به زندگی، علایق، ویژگی‌های شخصیتی و شیوه سخن گفتن او را وارد کند. سامانه با استفاده از فناوری هوش مصنوعی و اطلاعات مذکور، یک «شخصیت دیجیتال شبیه‌سازی‌شده» از فرد فوت‌شده ایجاد می‌کند. این شخصیت دیجیتال ممکن است بتواند: ـ با ظاهری شبیه شخص فوت‌شده نمایش داده شود؛ ـ تصاویر ثابت شخص را به تصاویر متحرک تبدیل کند؛ ـ با استفاده از نمونه‌های صوتی موجود، صدایی شبیه صدای وی تولید کند؛ ـ با کاربر به صورت متنی یا صوتی گفتگو کند؛ ـ بر اساس اطلاعات، خاطرات و ویژگی‌های ثبت‌شده، پاسخ‌هایی متناسب با شخصیت و شیوه گفتار فرد فوت‌شده تولید کند. بدیهی است این سامانه هیچ ادعایی مبنی بر زنده کردن شخص فوت‌شده، احضار یا ارتباط با روح وی، انتقال روح یا آگاهی او به نرم‌افزار یا واقعی بودن شخصیت ایجادشده ندارد. شخصیت ایجادشده صرفاً یک شبیه‌سازی رایانه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی است و کاربران نیز از این موضوع آگاه خواهند شد. همچنین در نرم‌افزار تصریح خواهد شد که سخنان و پاسخ‌های جدید توسط هوش مصنوعی تولید می‌شوند و ممکن است فرد فوت‌شده در زمان حیات خود چنین جملاتی را عیناً بیان نکرده باشد؛ بنابراین این پاسخ‌ها به عنوان سخن واقعی، نظر قطعی یا اراده شخص متوفی معرفی نمی‌شوند. هدف اصلی نرم‌افزار، حفظ خاطرات خانوادگی و ایجاد امکان یادآوری و تعامل با یک بازسازی دیجیتال از عزیزان فوت‌شده است. با توجه به توضیحات فوق، خواهشمند است حکم شرعی مسائل زیر را بیان فرمایید: ۱. اصل فعالیت: آیا اصل طراحی، تولید، عرضه و استفاده از چنین نرم‌افزاری که با استفاده از هوش مصنوعی شخصیت فرد فوت‌شده را به صورت دیجیتال شبیه‌سازی می‌کند، فی‌نفسه جایز است؟ ۲. استفاده از تصویر: آیا استفاده از تصاویر شخص فوت‌شده برای ایجاد چهره دیجیتال و تبدیل تصاویر وی به تصاویر متحرک توسط هوش مصنوعی، با فرض رعایت سایر موازین شرعی، جایز است؟ ۳. شبیه‌سازی صدا: آیا استفاده از نمونه‌های صوتی شخص فوت‌شده برای تولید صدای مصنوعی شبیه صدای وی، در صورتی که برای کاربر مشخص باشد این صدا توسط هوش مصنوعی تولید شده است، جایز است؟ ۴. تولید سخنان جدید: هوش مصنوعی ممکن است بر اساس اطلاعات، خاطرات و ویژگی‌های ثبت‌شده، جملاتی با لحن و شیوه گفتار فرد فوت‌شده تولید کند که وی در زمان حیات عیناً آنها را بیان نکرده است. اگر به کاربر صریحاً اعلام شود این سخنان توسط هوش مصنوعی تولید شده‌اند و انتساب واقعی آنها به شخص متوفی مقصود نباشد، آیا این امر شرعاً جایز است؟ ۵. گفت‌وگو با شخصیت شبیه‌سازی‌شده: آیا گفت‌وگوی کاربر با شخصیت دیجیتال شبیه‌سازی‌شده فرد فوت‌شده، با علم و اطلاع کامل کاربر از اینکه این شخصیت صرفاً محصول نرم‌افزار و هوش مصنوعی است و هیچ ارتباطی با روح متوفی ندارد، اشکال شرعی دارد؟ ۶. کسب درآمد: در فرض جواز اصل این فعالیت، آیا دریافت وجه، حق اشتراک یا هزینه در مقابل خدمات فنی ایجاد، پردازش، نگهداری یا استفاده از چنین شخصیت دیجیتالی جایز است؟ ۷. رضایت خانواده یا وراث: آیا برای ساخت شخصیت دیجیتال فرد فوت‌شده با استفاده از تصاویر، صداها و اطلاعات وی، از نظر شرعی کسب اجازه از وراث یا اعضای خانواده لازم است؟ در صورت لزوم، رضایت چه شخص یا اشخاصی معتبر خواهد بود؟ ۸. اطلاعات و خاطرات خصوصی: آیا وارد کردن نامه‌ها، پیام‌ها، فایل‌های صوتی، خاطرات و اطلاعات خصوصی شخص فوت‌شده توسط اعضای خانواده به چنین سامانه‌ای، در صورتی که موجب افشای اسرار دیگران، هتک حرمت یا مفسده دیگری نشود، جایز است؟ ۹. تصاویر بانوان فوت‌شده: اگر شخصیت شبیه‌سازی‌شده متعلق به زن مسلمان فوت‌شده باشد، استفاده از تصاویر قدیمی وی، خصوصاً تصاویری که بدون حجاب شرعی هستند، چه حکمی دارد؟ آیا تبدیل چنین تصویری به تصویر متحرک توسط هوش مصنوعی موجب تفاوت در حکم می‌شود؟ همچنین آیا نمایش آن صرفاً برای محارم با نمایش آن برای نامحرم تفاوت دارد؟ ۱۰. ساخت شخصیت بدون اجازه خانواده: آیا ایجاد شخصیت دیجیتال فرد فوت‌شده بدون رضایت خانواده یا وراث، خصوصاً در مواردی که احتمال هتک حرمت، تمسخر، تحریف شخصیت یا انتساب سخنان ناروا به متوفی وجود داشته باشد، جایز است؟ ۱۱. وصیت، اقرار و حقوق مالی: اگر کاربر از شخصیت شبیه‌سازی‌شده درباره اموری مانند وصیت، بدهی، طلب، مالکیت اموال، ارث، رضایت، بخشش یا حقوق اشخاص سؤال کند، آیا تولید پاسخ توسط هوش مصنوعی جایز است، مشروط بر اینکه صریحاً اعلام شود پاسخ تولیدشده هیچ‌گونه اعتبار شرعی یا حقوقی نداشته و سخن یا اقرار واقعی متوفی محسوب نمی‌شود؟ ۱۲. اشخاص مشهور فوت‌شده: آیا ساخت شخصیت دیجیتال افراد مشهور فوت‌شده با استفاده از تصاویر، صداها، نوشته‌ها و اطلاعات عمومی آنان و با تصریح به مصنوعی بودن شخصیت ایجادشده، بدون اجازه خانواده یا صاحبان حقوق آنان جایز است؟ ۱۳. آثار متعلق به متوفی: اگر برای ایجاد یا آموزش شخصیت دیجیتال از نوشته‌ها، کتاب‌ها، اشعار، تصاویر، فیلم‌ها، فایل‌های صوتی یا سایر آثار شخص فوت‌شده استفاده شود، آیا از نظر شرعی کسب اجازه از صاحبان حقوق آن آثار لازم است؟ ۱۴. احتمال وابستگی عاطفی: اگر هدف نرم‌افزار حفظ و یادآوری خاطرات باشد، اما احتمال داده شود برخی کاربران در اثر استفاده طولانی‌مدت به شخصیت دیجیتال فرد فوت‌شده وابستگی عاطفی پیدا کنند، آیا صرف وجود چنین احتمالی موجب اشکال شرعی در طراحی، عرضه یا استفاده از نرم‌افزار می‌شود؟ در صورت وجود اشکال، چه محدودیتی باید در استفاده از آن اعمال شود؟ ۱۵. اعلام صریح ماهیت هوش مصنوعی: اگر در نرم‌افزار به طور واضح و مستمر اعلام شود که شخصیت، تصویر، صدا و سخنان تولیدشده حاصل هوش مصنوعی است و شخصیت موجود، خود شخص فوت‌شده یا روح وی نیست و پاسخ‌ها الزاماً بیانگر عقاید یا سخنان واقعی متوفی نیستند، آیا از جهت دروغ، تدلیس، انتساب قول به متوفی یا سایر عناوین شرعی، اشکالی در اصل این فعالیت باقی می‌ماند؟ با توجه به اینکه هدف این است که نرم‌افزار از ابتدا بر اساس موازین شرعی طراحی شود، در صورتی که اصل فعالیت جایز ولی برخی از قابلیت‌های فوق دارای اشکال باشد، خواهشمند است حتی‌المقدور مشخص فرمایید کدام موارد باید حذف یا محدود شوند و با رعایت چه شرایطی استفاده از این فناوری بلامانع خواهد بود. با تشکر و احترام

  • 12 بازدید

متاسفیم ، این یک سوال خصوصی است.

پرسیده شده در تاریخ : 3 دی , 1397در:

سؤال: ظاهرا قانون و شرع مواردی را تعیین کرده است که در صورت وقوع، افراد به حکم شارع از ارث محروم می‌شوند: ۱- اگر وارثی، مورث خود را به قتل برساند. ۲-ارث بردن کافر از مسلمان است. ۳-«فرزند ولدالزنا» است. ۴-«لعان» بین زن و شوهر است. ۵-اگر فرزندی به واسطه لعان از سوی پدرش نفی ‌شود. -آیا مورد دیگری برای محروم کردن از ارث هست؟ -آیا بواسطه انجام فعل حرام توسط ورثه یا وابستگان ورثه می شود از ارث محروم نمود؟ -آیا تلاش و کمک ورثه به موصی در محروم شدن دیگر ورثه ناخلف جایز است؟

  • 585 بازدید
پرسیده شده در تاریخ : 29 دی , 1392در:

سؤال: مردی از دنیا رفته و از او همسر و دو فرزند (دختر و پسر) و مقداری اموال به جا مانده است. متوفی در زمان حیات خود دیونی به افراد مختلف داشته است که پرداخت نکرده است و میزان این دیون بیش از ماترک اوست. فرزند متوفی نیز به افراد متعددی بدهکار است و منشأ این بدهی، ارتباطی با متوفی ندارد. اکنون سوال این است که آیا به مصداق آیه شریفه «من بعد وصیه یوصی بها أو دین»، آیا در این فرض به ماترک متوفی، عنوان ارث تعلق می‌گیرد؟ و آیا طلبکاران فرزند متوفی نسبت به این ماترک حقی دارند یا ابتدا باید دیون متوفی ازمحل آن پرداخت گردد و سپس اگر چیزی باقی ماند (که در مانحن فیه چیزی باقی نمی‌ماند) به ورثه به ارث برسد و به عنوان سهم الارث ورثه، از اموال ایشان محسوب شود و متعلق حق غرمای فرزند متوفی باشد؟

  • 461 بازدید
پرسیده شده در تاریخ : 10 اسفند , 1400در:

سؤال: با سلام و احترام، زنی که حق طلاق در عقدنامه به او داده نشده است تقاضای طلاق میدهد و با استفاده از روشهای غیر قانونی مانع رسیدن ابلاغیه های دادگاه به شوهرش میشود. لذا شوهر به دلیل عدم اطلاع از اقدام زن امکان حضور در جلسات دادگاه و دفاع از خویش را از دست میدهد. در نتیجه قاضی دادگاه رای طلاق را (با وجود عدم حضور و اطلاع شوهر) صادر میکند. حال سوال مشخص من این است که صرف نظر از قانونی بودن این طلاق آیا از لحاظ شرعی این طلاق صحیح است؟ حکم شرعی روابط زناشویی زن در صورت ازدواج مجدد چه می باشد؟ با تشکر

  • 543 بازدید
بارگذاری بیشتر سوالات